Sürdürülebilirlik

1. Dibateks Baskı SBTi hedefleri

Dibateks Baskı, sürdürülebilirlik ve çevresel sorumluluk ilkeleri doğrultusunda, 2022 yılını baz alarak karbon ayak izimizi 2030 yılına kadar Kapsam-1 ve Kapsam-2 tarafında %50 oranında azaltmayı taahhüt etmektedir. Bu hedef, gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakma kararlılığımızın bir parçası olarak, tüm operasyonlarımızda enerji verimliliğini artırmayı, yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmayı ve karbon emisyonlarını minimize etmeyi amaçlayan stratejik adımlarla desteklenmektedir.

2. Dibateks Baskı 2023 yılı kurumsal karbon ayak izi beyanı

Kapsam 1 ve 2 için Dibateks Baskı kurumsal karbon ayak izi ölçümü beyanı

Tekstil sektöründe karbon ayak izi ölçümü, sektörün çevresel etkisini değerlendirmek ve sürdürülebilirlik açısından iyileștirmeler yapabilmek adına önemli bir adımdır. Bu ölçüm, sera gazı emisyonlarını azaltmak amacıyla enerji verimliliğini artırmak, yenilenebilir enerji kullanımını teșvik etmek, hammadde seçimlerini yaparken çevresel etkileri göz önünde bulundurmak gibi önlemlerin alınmasına yardımcı olur. Küresel ısınmaya karșı olușturulan KYOTO protokolü ve Paris İklim anlașması kapsamında, küresel ısınmaya sebep olan karbon ayak izi hesaplaması büyük önem kazanmıș olup bu konuda birçok alanda karbon ayak izi değerlendirilmesi yapılmıștır.

Karbon ayak izi ölçümünün önemi ve tekstil sektörünün bu husustaki konumu așikardır. Bu bağlamda tekstil sektörü firmaları için karbon ayak izi ölçümü son derece önem kazanmıș ve elzem duruma gelmiștir. Hazır giyim sektörü özellikle 2000’li yıllarla birlikte sektöre hakim olan hızlı moda olgusu nedeniyle dünya kaynaklarına en çok zarar veren sektörlerin bașında gelir. 2030 yılına kadar küresel giyim tüketiminin %63 artacağı tahmin edilmekte, bu da 500 milyar yeni t-shirt’e denk bir rakam olarak hesaplanmaktadır

Sürdürülebilirlik departmanı, sürdürülebilirlik performansının takibinden ve iyileștirilmesine yönelik aksiyonların kararlaștırılmasından sorumludur. Bu doğrultuda, sürdürülebilirlik öncelikleri, șirket stratejisi ve iș hedefleri arasındaki uyumu gözetir, sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik gelișimi takip eder, șirket üst yönetiminin sürdürülebilirlik sorumluluklarını belirler ve performansı izler, sürdürülebilirlik politika, strateji ve çalıșma programlarını değerlendirir.

METOT

Çalıșma dahilinde karbon ayak izinin ölçümü için sera gazı envanteri yöntem olarak belirlenmiștir. Bu envanterler, sera gazı emisyonlarının azaltılması için politikaların geliștirilmesi ve uygulanmasına katkı sağlar. Sera gazı envanteri, bir ülke, șirket veya kurulușun sera gazı emisyonlarının kaynaklarını ve miktarlarını belirlemek için kullanılan bir yöntemdir. Sera gazı envanteri, iklim değișikliği ile mücadelede politika yapımında ve karbon ayak izi hesaplamalarında önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda faaliyet göstermiș olduğumuz sektör olan tekstil sektöründe karbon ayak izinin ölçümünü gerçekleștirmek için sera gazı envanteri yöntemi tercih edilmiștir. Sera gazı envanteri daha spesifik ve kapsamlı bir hesaplama sunduğundan çalıșmada tercih edilen yöntem olmuștur. Sera gazı envanterleri kapsamlı bilgiler sunduğundan karar vericiler için önem tașımaktadır. Sektörel anlamda iklim değișikliği ile mücadele için yapılan katkıların ulusal ve global amaçlara ne kadar katkı sağladığını görünür kılınması, envanterin sunduğu veriler ıșığında gerekli aksiyonların alınması anlamında oldukça önemsenmektedir. Metodun uygulanması hususunda așağıdaki adımların takip edilmiștir:

- Sınırların belirlenmesi,

- Envanterlerinin çıkarılması,

- Hesaplanmasını ve raporlanması,

- Azaltım faaliyetlerinin belirlenmesi,

- İyileștirmeyi amaçlayan eylemlerin ve faaliyetlerin tanımlanması

HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNDE KARBON AYAK İZİNİ AZALTMA YOLLARI

Karbon ayak izinin azaltılmasına yönelik hazır giyim ve tekstil sektörünün aksiyon alması gereken adımlar aşağıdaki şekilde de gösterilmektedir.

Șekil 1: Hazır Giyim Sektöründe Karbon Ayak İzini Azaltma Yolları

DİBATEKS BASKI ÖZELİNDE KARBON AYAKİZİ ÖLÇÜM SİTEMATİĞİNİN TASARLANMASI VE OLUȘTURULMASI

İnsan faaliyetleri sonucu sera etkisine neden olabilecek karbon salınımının tespitinde en güncel yöntem “karbon ayak izi” (CFP) hesabıdır. CFP hesabı hammadde üretimi, ürün üretimi, ürün kullanımı ve ürünün atık haline gelmesi sonucu açığa çıkan sera gazı salınımlarını içermektedir. Türkiye’nin Kyoto Protokolü’nü imzalayan ülkeler arasında yer alması ve yeșil mutabakat koșulları nedeniyle, üretim tesislerinin CFP miktarlarının hesaplaması önümüzdeki süreçte kaçınılmaz olacaktır.

Șekil 2: Karbon Ayak İzi

Dibateks Baskı karbon ayak izi izleme ve ölçme sistematiğinin tasarlanması ve olușturulması bu öngörü ve hassasiyetle gerçekleștirilmiștir. Söz konusu sistematiğinin olușturulmasıyla ilgili çalıșmalar bașlatılırken firmanın mevcut durum analizi yapılarak çalıșmanın gerekçeleri saptanmıștır.

• Tekstil sektörü de 2026 yılıyla birlikte Yeșil Mutabakat çerçevesinde değerlendirilecektir. Bu nedenle firma özelinde sürdürülebilirlik çalıșmalarının hızlandırılması gerekmektedir.

• Parça baskı sektörü içerisinde faaliyet gösteren Dibateks Baskı emisyon değerlerini düzenli olarak izleyecek bir sisteme sahip değildi.

• Emisyonların kaynaklarının belirlenmesi ve takibi, makine ekipmanlarının bakımının takibi, karbon ayak izi hesaplaması yapılmamakta, çevre hedefleri, politika ve prosedürlerin yazılması, sürdürülebilirlik raporu olușturulması çalıșmaları gerçekleștirilmemekteydi.

• Emisyon değerlerini düzenli olarak izleyerek azaltımın sağlanması ihtiyacı bulunmaktadır. Bunun içinde kaçakların önlenmesi, döngüsel enerji kullanımının artırılması gerekmektedir.

• Bu kapsamda teknolojik yeniliklerin firmaya entegre edilmesi sağlanması gerekmektedir.

• Firma bünyesindeki makine ve ekipmanlar az enerji ve su harcayan yeni modelleri ile değiștirilmelidir.

• Karbon ayak izi izlenmesi ile șirketin emisyon kalemlerini olușturan enerji giderlerinin düșürülmesi gerekmektedir.

Bu gerekçelerin saptanması ile birlikte yapılan çalıșmalar bünyesinde öncelikle ișletme süreçleri incelenerek emisyon kaynağı olușturan makine ve ekipmanlar belirlenmiștir. İșletme bünyesinde harcanan enerji kalemleri ve miktarları saptanmıștır. Çıkan veriler sonucunda firmanın kısa ve uzun vadeli sürdürülebilirlik hedefleri olușturulmuștur. Bu hedefler doğrultusunda firmayı en iyi anlatan, izleyen karbon ayak izi ölçüm sistematiği tasarımı gerçekleștirilmiștir. Bu sistematik, tüm emisyon verilerinin aylık olarak ișlendiği bir izleme sistemi olarak hazırlanmıștır.

Çalıșmalara bașlarken ISO 14064 Standartlarına ve Greenhause Gas (GHG) Protocol’üne göre karbon ayak izi hesaplamaları yapılmıștır. Sera Gazı Emisyon Kaynaklarının ve Envanterinin Belirlenmesi karbon ayak izi ölçme metodolojisinin en önemli așamasıdır.

Doğrudan sera gazı emisyonu: Bir kurulușun sahip olduğu veya kontrol ettiği sera gazı kaynaklarından salınan sera gazı emisyonu ifade eder.

Dolaylı sera gazı emisyonu: Bir kurulușun, ișlemleri ve faaliyetlerinin bir sonucu olarak gerçekleșen fakat kurulușun sahip olmadığı veya kontrolü altında olmayan sera gazı kaynaklarından ortaya çıkan sera gazı Sera Gazı Emisyon Faktörü, faaliyet verilerinin sera gazı emisyonlarına döndürülmesini sağlayan bir katsayıdır.

- Emisyon= Faaliyet verisi* Emisyon Faktörü (EF,NKD vb.)

- Net Kalorifik Değer (NKD) emisyon faktörünün bir parçasıdır.

**Net Kalorifik Değer: Yakıtların tüketim miktarlarına göre açığa çıkardıkları enerji miktarıdır. Bu sistemde öncelikle firmanın emisyon kaynağı etkenleri bir tablo düzeneğine oturtulmuștur. Bu etmenler su, atıksu, elektrik, doğalgaz, yakıt dizel, kağıt, plastik ve kumaș olarak belirlenmiștir. Bu belirlemenin ardından 2023 yılı bașı itibariyle tüketim verileri düzenli olarak, aylık bazda tabloya ișlenir.

Dibateks doğal kaynak tüketimleri tablosu…

Tüm dünyada, karbon ayak izi ölçümünü yaparken sayısal hesaplama yöntemi olarak Hükümetler arası İklim Değișikliği Paneli (IPCC)’nin ve İngiltere Çevre, Gıda ve Köy İșleri Bakanlığı (DEFRA)’nın metodolojileri kullanılmaktadır. Dibateks Baskı olarak DEFRA metoduna göre emisyon faktörleri seçilmiș ve hesaplamalar da bu doğrultuda yapılmıștır.

Karbon Ayak İzi hesaplamaları tablosunda; elektrik tüketimi, doğalgaz, akaryakıt nedeniyle tesisten atmosfere yayılan emisyonların CO2e’i cinsinden hesaplaması yapılırken;

FV (Faaliyet verisi): tüketim miktarları kwh, m3, L cinsinden belirtilmiștir.

EF (Emisyon faktörü); bir kirleticinin hacim, kütle, zaman vb. birim değeri için ortalama emisyon miktarını temsil etmektedir. Defra emisyon faktörleri tablosundan alınarak hesaplamalar yapılmıștır.

EP : Karbondioksitin ton cinsinden eșdeğeri

t : ton.

Sonuç sera gazı emisyonu ton CO2 eq birime dönüștürülerek, toplam karbon ayak izi hesaplamaları yapılmıștır.

Belirsizlik tespit etmek için her emisyon kaynağı için aşağıdaki formüller kullanılmıştır;